- خانه
- اطلس حیات وحش
اطلس حیات وحش
دانشنامه فارسی حیوانات وحشی ایران و جهان؛ ۱,۰۰۳ گونه با وضعیت حفاظتی IUCN، زیستگاه، تغذیه، رکوردها و دانستنیهای شگفتانگیز.
۱,۰۰۳ گونه — صفحه ۲ از ۲۸
LC🇮🇷مرال
مرال بزرگترین گوزن ایران است که در جنگلهای هیرکانی زندگی میکند؛ جنگلهایی که در سال ۲۰۱۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدند. شاخهای پرشاخه نرها هر سال میافتد و دوباره میروید.
NT🇮🇷پلیکان پاخاکستری
پلیکان پاخاکستری یکی از بزرگترین و سنگینترین پرندگان پروازی جهان است. با کیسه زیر نوکش ماهیها را از آب صید میکند.
EN🇮🇷لاکپشت سبز
لاکپشت سبز نامش را از رنگ سبز چربی بدنش گرفته است، نه رنگ لاک. بالغها گیاهخوارند و علف دریایی و جلبک میخورند.
VU🇮🇷لاکپشت مهمیزدار
لاکپشت مهمیزدار (لاکپشت یونانی) با خارهای کوچکی روی رانهایش شناخته میشود. عمر بسیار طولانی دارد و برخی نمونهها بیش از یک قرن زنده میمانند.
🇮🇷افعی جعفری
افعی جعفری با وجود جثه کوچک، زهری بسیار خطرناک دارد و در جهان یکی از مارهایی است که بیشترین مارگزیدگیها را سبب میشود. نقش روی سرش گاهی شبیه پیکان یا صلیب است.
🇮🇷ملخ صحرایی
ملخ صحرایی وقتی جمعیتش زیاد شود رنگ و رفتارش را تغییر میدهد و دستههای عظیمی میسازد که میتوانند مزارع را در چند ساعت نابود کنند. در سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ هجوم گسترده آن به جنوب ایران رسید.
🇮🇷کرم ابریشم
کرم ابریشم لارو پروانهای کاملاً اهلی است که هزاران سال برای تولید ابریشم پرورش داده شده است. ایران از قدیم یکی از مراکز مهم ابریشم در جاده ابریشم بوده است.
LC🇮🇷شاهین
شاهین سریعترین جانور روی زمین است. هنگام شیرجه برای شکار پرندگان، سرعتش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت فراتر میرود.
LC🇮🇷دال (کرکس خاکستری)
دال یکی از بزرگترین پرندگان ایران است که با خوردن لاشهها، طبیعت را از بیماری پاک نگه میدارد. ساعتها بدون بال زدن بر جریانهای هوای گرم اوج میگیرد.
LC🇮🇷قرقاول
قرقاول بومی آسیا، از جمله شمال ایران است و از آنجا به سراسر جهان برده شده است. نرها پرهای رنگارنگ و دم بلند دارند و مادهها قهوهای و استتاریاند.
CR🇮🇷تاسماهی ایرانی
تاسماهی ایرانی یکی از ماهیان خاویاری خزر است که بیشتر در آبهای ایران زندگی میکند. خاویار آن ارزش اقتصادی بالایی دارد و همین موجب صید بیرویه شده است.
VU🇮🇷ماهی کور غار ایرانی
ماهی کور غار ایرانی ماهی کوچکی بدون چشم و بدون رنگدانه است که فقط در آبهای زیرزمینی غرب ایران، بهویژه غار لوان در لرستان، زندگی میکند. از نخستین ماهیهای غارزی کشفشده در ایران است.
LC🇮🇷خوابگرد درختی
خوابگرد درختی جونده کوچکی با نقاب سیاه دور چشم و دم پرپشت است. همانطور که از نامش پیداست، ماهها در خواب زمستانی به سر میبرد.
LC🇮🇷مار شلاقی خزری
مار شلاقی خزری از بلندترین مارهای ایران است و زهر ندارد. بسیار سریع و عصبی است و اگر گیر بیفتد گاز میگیرد.
LC🇮🇷مار آبی
مار آبی ماری بیزهر است که بیشتر عمرش را در آب یا کنار آن میگذراند و ماهی و قورباغه شکار میکند. نقشهای مربعی روی پشتش به آن نام «تاس» داده است.
LC🇮🇷قورباغه درختی
قورباغه درختی سبز کوچکی است که با بالشتکهای چسبنده نوک انگشتانش روی برگها بالا میرود. صدایش با وجود جثه ریز، بسیار بلند است.
🇮🇷کپورماهی دنداندار فارس
کپورماهی دنداندار فارس ماهی کوچک و رنگارنگی است که فقط در چشمههای اطراف دریاچه مهارلو در شیراز زندگی میکند. نرها نوارهای تیره عمودی و بالههای رنگی دارند.
LC🇮🇷فلامینگو بزرگ
فلامینگو با پاهای بلند و رنگ صورتیاش از زیباترین پرندگان تالابهای ایران است. دریاچه ارومیه در گذشته یکی از مهمترین زادگاههای این پرنده در منطقه بود.
EN🇮🇷بالابان
بالابان شاهینی درشت و قدرتمند است که بهخاطر ارزش بالایش در بازپروری (شکار با پرنده) بهشدت قاچاق میشود. همین قاچاق و نابودی زیستگاه آن را در معرض خطر قرار داده است.
LC🇮🇷کبک
کبک یکی از آشناترین پرندگان کوهستانی ایران است که در شعر فارسی با «خرامیدن» زیبایش شناخته میشود. نوک و پاهای قرمز و نوار سیاه دور گلو نشانه آن است.
LC🇮🇷لکلک سفید
لکلک سفید پیامآور بهار در فرهنگ ایرانی است و روی منارهها، دکلها و بام خانهها لانه میسازد. هر سال به همان لانه قبلی بازمیگردد.
CR🇮🇷لاکپشت پوزهعقابی
لاکپشت پوزهعقابی با نوک عقابمانندش اسفنجها را از لابهلای مرجانها بیرون میکشد. سواحل جنوب ایران از زیستگاههای لانهگذاری مهم این گونه بحرانی است.
LC🇮🇷حواصیل خاکستری
حواصیل خاکستری پرندهای بلندقد و صبور است که بیحرکت در آب کمعمق میایستد و با یک ضربه سریع نوک ماهی را صید میکند.
CR🇮🇷سمندر غارزی گرگان
سمندر غارزی گرگان یکی از نادرترین دوزیستان جهان و بومی انحصاری ایران است و فقط در آبهای یک غار در گلستان زندگی میکند. حضور گردشگران و آلودگی آب غار، بقای آن را تهدید میکند.
LC🇮🇷وزغ سبز
وزغ سبز با لکههای سبز روی پوست کرمرنگش، دوزیستی بسیار مقاوم است که میتواند در مناطق خشک هم زندگی کند. شبها زیر نور چراغها حشرات را شکار میکند.
CR🇮🇷اوزونبرون
اوزونبرون با پوزه بسیار دراز و باریکش از دیگر ماهیان خاویاری خزر متمایز است. نامش در فارسی از واژه ترکی به معنای «دماغدراز» آمده است.
🇮🇷عقرب زرد
عقرب زرد رایجترین عقرب ایران است و در بیشتر استانها دیده میشود. زهرش معمولاً از عقرب گادیم ضعیفتر است اما گزش آن دردناک است و در کودکان باید جدی گرفته شود.
🇮🇷کفشدوزک هفتنقطهای
کفشدوزک هفتنقطهای یکی از محبوبترین حشرات و یار باغبانان است، چون شتهها را میخورد. یک کفشدوزک در طول عمرش هزاران شته شکار میکند.
NT🇮🇷کفتار راهراه
کفتار راهراه یکی از مهمترین «پاککنندگان» طبیعت است و با خوردن لاشهها از گسترش بیماری جلوگیری میکند. فکهای بسیار قویاش حتی استخوانهای بزرگ را خرد میکند.
NT🇮🇷سمور آبی (شنگ)
شنگ یا سمور آبی شناگری ماهر است که بیشتر ماهی و خرچنگ میخورد. حضورش نشانه سلامت و پاکیزگی یک رودخانه است.
EX🇮🇷ببر مازندران (ببر کاسپین)
ببر مازندران زیرگونهای از ببر بود که روزگاری در جنگلهای هیرکانی زندگی میکرد. آخرین گزارشهای معتبر آن در ایران به میانه قرن بیستم برمیگردد و این زیرگونه منقرض شده است (گونه ببر در کل «در معرض خطر» است).
LC🇮🇷رودک (گورکن عسلخوار)
رودک به نترسی مشهور است و از رویارویی با جانوران بسیار بزرگتر از خودش هم نمیهراسد. پوست ضخیم و شلش او را در برابر گاز گرفتن و نیش محافظت میکند.
LC🇮🇷عقاب طلایی
عقاب طلایی از بزرگترین و قدرتمندترین پرندگان شکاری ایران است و نامش را از پرهای طلایی پشت گردنش گرفته است. در شیرجه به سرعتهای بسیار بالایی میرسد.
VU🇮🇷میشمرغ
میشمرغ از سنگینترین پرندگان پروازی جهان است. در ایران فقط چند ده پرنده در دشتهای بوکان باقی ماندهاند.
VU🇮🇷راسوی ابلق
راسوی ابلق با پوست خالخال زرد و قهوهای و صورت سیاهوسفیدش یکی از خوشرنگترین پستانداران کوچک ایران است. بیشتر جوندگان را در لانههایشان شکار میکند.
LC🇮🇷سنگدله
سنگدله پستانداری چابک از خانواده راسوهاست که لکه سفید زیر گلویش آن را مشخص میکند. هم شکار میکند و هم میوههای جنگلی و توت میخورد.