- خانه
- اطلس حیات وحش
- 🐊 خزندگان
🐊 خزندگان
آشنایی با خزندگان ایران و جهان: زیستگاه، تغذیه، اندازه، طول عمر و وضعیت حفاظتی.
۱۰۴ گونه — صفحه ۱ از ۳
VU🇮🇷گاندو (تمساح پوزهکوتاه)
گاندو تنها تمساح ایران است و غربیترین جمعیت این گونه در جهان را تشکیل میدهد. «گاندو» نام بلوچی این تمساح است و مردم منطقه سالها در کنارش زندگی کردهاند.
EN🇮🇷لاکپشت سبز
لاکپشت سبز نامش را از رنگ سبز چربی بدنش گرفته است، نه رنگ لاک. بالغها گیاهخوارند و علف دریایی و جلبک میخورند.
VU🇮🇷لاکپشت مهمیزدار
لاکپشت مهمیزدار (لاکپشت یونانی) با خارهای کوچکی روی رانهایش شناخته میشود. عمر بسیار طولانی دارد و برخی نمونهها بیش از یک قرن زنده میمانند.
🇮🇷افعی جعفری
افعی جعفری با وجود جثه کوچک، زهری بسیار خطرناک دارد و در جهان یکی از مارهایی است که بیشترین مارگزیدگیها را سبب میشود. نقش روی سرش گاهی شبیه پیکان یا صلیب است.
LC🇮🇷مار شلاقی خزری
مار شلاقی خزری از بلندترین مارهای ایران است و زهر ندارد. بسیار سریع و عصبی است و اگر گیر بیفتد گاز میگیرد.
LC🇮🇷مار آبی
مار آبی ماری بیزهر است که بیشتر عمرش را در آب یا کنار آن میگذراند و ماهی و قورباغه شکار میکند. نقشهای مربعی روی پشتش به آن نام «تاس» داده است.
CR🇮🇷لاکپشت پوزهعقابی
لاکپشت پوزهعقابی با نوک عقابمانندش اسفنجها را از لابهلای مرجانها بیرون میکشد. سواحل جنوب ایران از زیستگاههای لانهگذاری مهم این گونه بحرانی است.
🇮🇷جکوی پلنگی ایرانی
جکوی پلنگی ایرانی خویشاوند وحشی جکوی پلنگی معروف در بازار حیوانات خانگی است. نام علمیاش از «انگره مینیو» (اهریمن) در اسطورههای ایرانی گرفته شده، چون شبگرد است.
🇮🇷افعی دمعنکبوتی
افعی دمعنکبوتی یکی از شگفتانگیزترین مارهای جهان و بومی انحصاری ایران است. انتهای دمش شکل یک عنکبوت را دارد و با تکان دادن آن پرندگان را فریب میدهد و شکار میکند.
LC🇮🇷افعی شاخدار ایرانی
افعی شاخدار ایرانی با فلسهای شاخمانند بالای چشمهایش شناخته میشود. ماری زهرآگین و شبفعال است که با رنگ خاکیاش در محیط پنهان میماند.
🇮🇷کبرای آسیای میانه (مار کبری)
کبرای آسیای میانه تنها کبرای ایران است و زهر عصبی بسیار قوی دارد. هنگام احساس خطر سرش را بالا میآورد و گردنش را مثل کلاه باز میکند.
🇮🇷بزمجه
بزمجه بزرگترین سوسمار ایران است و شکارچی چابک بیابان بهشمار میرود. جوندگان، مارمولکها، مارها و تخم پرندگان را میخورد.
🇮🇷لاکپشت برکهای خزری
لاکپشت برکهای خزری رایجترین لاکپشت آب شیرین ایران است و با خطوط زرد روی گردنش شناخته میشود. روزهای آفتابی روی سنگها و تنه درختان کنار آب آفتاب میگیرد.
🇮🇷سوسمار خاردم
سوسمار خاردم بیشتر عمرش را در لانهای زیرزمینی میگذراند و با دم پوشیده از خارهای تیز از ورودی لانه دفاع میکند. برخلاف بیشتر سوسمارها، تقریباً گیاهخوار است.
🇮🇷افعی گرزه
افعی گرزه از بزرگترین و خطرناکترین مارهای ایران است و سهم زیادی از مارگزیدگیهای جدی کشور را دارد. سر پهن و مثلثی و بدن کلفت دارد.
LC🇮🇷مار دریایی شکمزرد
مار دریایی شکمزرد تمام عمرش را در دریا میگذراند و حتی روی خشکی نمیتواند بهخوبی حرکت کند. دم پهن پارومانندش برای شنا ساخته شده است.
لاکپشت چرمی
لاکپشت چرمی بزرگترین لاکپشت زنده است و به جای لاک سخت، پوستی چرمی دارد.
لاکپشت سرخ
لاکپشت سرخ سری بزرگ و فکهایی قوی برای شکستن صدف و خرچنگ دارد.
لاکپشت زیتونی
لاکپشت زیتونی در «آریبادا» یعنی هجوم همزمان هزاران ماده به یک ساحل تخمگذاری میکند.
لاکپشت آسیای مرکزی
لاکپشت آسیای مرکزی بیشتر سال را در خواب زمستانی و تابستانی زیر زمین میگذراند.
لاکپشت فراتی
لاکپشت فراتی لاکی نرم و صاف دارد و در رودخانههای خوزستان مانند کارون زندگی میکند.
لاکپشت برکهای اروپایی
لاکپشت برکهای اروپایی خالهای زرد روی لاک تیرهاش دارد و در تالابهای گیلان و مازندران دیده میشود.
آفتابپرست معمولی
آفتابپرست معمولی در ایران هم زندگی میکند و با پاهای انبرمانند روی شاخهها راه میرود.
گکوی پلنگی
گکوی پلنگی پلک متحرک دارد و از محبوبترین خزندگان خانگی است.
مارمولک خانگی
مارمولک خانگی کوچک شبها کنار لامپها منتظر حشرات میماند.
گکوی چشمقورباغهای
این گکو پولکهای بزرگ ماهیمانند روی دم دارد که با مالیدن به هم صدا تولید میکند.
ماهیشنی
ماهیشنی چنان زیر شن «شنا» میکند که انگار در آب است.
آگامای سرقورباغهای
این آگاما در خطر چینهای قرمز کنار دهانش را باز میکند و دمش را میپیچاند.
آگامای قفقازی
آگامای قفقازی مارمولک پهنی است که روی صخرههای آفتابگیر ایران دیده میشود.
مارمولک شیشهای
مارمولک شیشهای پا ندارد و شبیه مار است، اما پلک و گوش خارجی دارد.
افعی دماوندی
افعی دماوندی گونهای بومی ایران است که فقط در دره لار و اطراف دماوند زندگی میکند.
افعی ارمنی
افعی ارمنی در کوههای شمال غرب ایران زندگی میکند و لکههای نارنجی روی پشت دارد.
افعی شاخسفید
افعی شاخسفید گونهای بومی ایران است که در کوههای استان زنجان و اطراف آن زندگی میکند.
مار موشخوار ایرانی
این مار بیزهر در جنگلهای هیرکانی جوندگان را شکار میکند.
مار گربهای
مار گربهای مردمک عمودی شبیه گربه دارد و شبها مارمولک شکار میکند.
مار چلیپر
مار چلیپر با لکههای زرد پشت سر، در تالابها ماهی و دوزیست شکار میکند.
فهرست سرخ IUCN چیست؟
اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) وضعیت گونهها را از «کمترین نگرانی» تا «منقرضشده» درجهبندی میکند. هرچه به سمت چپ این نوار برویم، خطر نابودی گونه بیشتر است.
وضعیت نوشتهشده در اطلس، وضعیت جهانی «گونه» است؛ اگر زیرگونه ایرانی وضعیت متفاوتی داشته باشد، در متن همان حیوان توضیح داده شده است.